ชานิ้วนาง-นิ้วก้อย มืออ่อนแรง ระวังเส้นประสาทถูกกดทับที่ข้อศอก

​ชานิ้วนาง-นิ้วก้อย มืออ่อนแรง ระวังเส้นประสาทถูกกดทับที่ข้อศอก

หลายคนอาจเคยมีประสบการณ์ข้อศอกไปกระแทกขอบโต๊ะ แล้วรู้สึก "ไฟช็อต" จี๊ดลงไปที่นิ้วนางและนิ้วก้อย ความรู้สึกนั้นเกิดจากเส้นประสาทเส้นหนึ่งที่อยู่ตื้นมากบริเวณข้อศอกถูกกระแทก แต่ถ้าความรู้สึกชาๆ หรือไฟช็อตนี้เกิดขึ้นบ่อยๆ โดยไม่ได้ไปกระแทกอะไร หรือเริ่มมีอาการมืออ่อนแรง หยิบจับของแล้วหลุดมือบ่อยๆ อาจเป็นสัญญาณเตือนของภาวะ "เส้นประสาทอัลนาถูกกดทับที่ข้อศอก" ซึ่งหากปล่อยทิ้งไว้นาน อาจทำให้มือลีบและนิ้วมืองอผิดรูปจนใช้งานลำบากได้

"หมอครับ ช่วงนี้ผมรู้สึกชานิ้วนางกับนิ้วก้อยข้างขวาบ่อยมากเลยครับ บางทีขับรถอยู่ก็ชา ยิ่งตอนตื่นนอนใหม่ๆ นี่ชาจนไร้ความรู้สึกเลย พักหลังมานี้รู้สึกว่ามือข้างนี้ไม่มีแรงกำของ จานชามหลุดมือแตกไปหลายใบแล้วครับ แล้วสังเกตว่าร่องระหว่างนิ้วโป้งกับนิ้วชี้มันดูตอบๆ ลงไปด้วย ผมเป็นอะไรหรือเปล่าครับหมอ?"

หมออยากบอกว่า อาการที่คุณคนไข้เล่ามานี้ เป็นอาการที่พบได้บ่อยในคนที่ต้องใช้แขนและข้อศอกในท่าเดิมนานๆ ครับ อาการชาเฉพาะที่นิ้วนางและนิ้วก้อย รวมถึงอาการมืออ่อนแรง เป็นสัญญาณที่ค่อนข้างจำเพาะเจาะจงว่า "เส้นประสาทอัลนา (Ulnar Nerve)" กำลังมีปัญหา

เส้นประสาทอัลนา เปรียบเสมือนสายไฟที่วิ่งจากต้นคอ ลงมาตามแขน ผ่านร่องกระดูกที่ข้อศอก (จุดเดียวกับที่เราเรียกว่า "ปุ่มกระดูกตลก" ที่โดนกระแทกแล้วไฟช็อตนั่นแหละครับ) และวิ่งต่อไปเลี้ยงความรู้สึกที่นิ้วนางและนิ้วก้อย รวมถึงเลี้ยงกล้ามเนื้อเล็กๆ ในมือที่ช่วยในการกำและกางนิ้ว

เมื่อเส้นประสาทนี้ถูกกดทับบริเวณข้อศอก ซึ่งเป็นจุดที่เปราะบางที่สุด เหมือนสายยางรดน้ำต้นไม้ที่ถูกหักงอ น้ำ (กระแสประสาท) ก็ไหลไปปลายสายได้ไม่ดี ทำให้เกิดอาการต่างๆ ตามมาครับ

อาการสัญญาณเตือน

• ระยะแรก: จะรู้สึกชา หรือเหมือนเข็มทิ่มบริเวณนิ้วนางและนิ้วก้อย มักเป็นตอนที่งอข้อศอกนานๆ เช่น คุยโทรศัพท์ นอนหนุนแขน หรือวางศอกบนที่วางแขนเก้าอี้/โต๊ะทำงาน
• ระยะกลาง: อาการชาเป็นถี่ขึ้น หรือเป็นตลอดเวลา เริ่มรู้สึกมืออ่อนแรง กำมือไม่แน่น หยิบจับของเล็กๆ ยากขึ้น เช่น ติดกระดุมเสื้อ หรือใช้ตะเกียบ บางคนอาจสังเกตว่านิ้วก้อยชอบกางออกเองโดยไม่ตั้งใจ
• ระยะรุนแรง: กล้ามเนื้อในมือเริ่มลีบฝ่อ โดยเฉพาะบริเวณง่ามนิ้วโป้งและเนินเมาส์มือ (ด้านนิ้วก้อย) ถ้าปล่อยไว้นานมากๆ นิ้วนางและนิ้วก้อยจะงอเข้ามา และเหยียดไม่ออก หรือที่เรียกว่า "มือหงิกงอ (Claw Hand)" ซึ่งถ้าถึงระยะนี้การรักษาจะยากขึ้นและอาจฟื้นตัวได้ไม่เต็มที่

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรค

• พฤติกรรม: ชอบนั่งท้าวคาง เอาศอกยันโต๊ะ นอนตะแคงทับแขน หรือนอนงอข้อศอกมากๆ คุยโทรศัพท์นานๆ
• อาชีพ: งานที่ต้องงอเหยียดข้อศอกซ้ำๆ หรือมีการสั่นสะเทือนที่แขน
• โครงสร้างร่างกาย: บางคนมีร่องกระดูกที่ข้อศอกตื้น ทำให้เส้นประสาทหลุดออกมาง่ายเวลางอศอก หรือเคยมีกระดูกข้อศอกหัก/เคลื่อนในอดีต ทำให้ทางเดินเส้นประสาทแคบลง

แนวทางการตรวจและวินิจฉัย

เมื่อมาพบแพทย์ หมอจะเริ่มต้นจากการซักประวัติและตรวจร่างกายอย่างละเอียด เพื่อดูการรับความรู้สึกและกำลังของกล้ามเนื้อในมือครับ

• การตรวจร่างกาย: หมออาจจะลองเคาะเบาๆ ที่ร่องเส้นประสาทที่ข้อศอก ดูว่ามีอาการไฟช็อตลงนิ้วหรือไม่ (Tinel's sign) หรือให้ลองงอข้อศอกค้างไว้สักพักเพื่อดูว่าอาการชาเพิ่มขึ้นไหม
• การตรวจพิเศษ:
• การตรวจไฟฟ้าวินิจฉัย (EMG/NCS): เป็นการตรวจเพื่อดูว่าเส้นประสาทส่งสัญญาณไฟฟ้าได้ดีแค่ไหน และบอกได้ว่ามีการกดทับรุนแรงระดับใด วิธีนี้ช่วยยืนยันการวินิจฉัยได้ดีที่สุดครับ
• อัลตราซาวนด์ (Ultrasound): ในปัจจุบันการใช้อัลตราซาวนด์ช่วยในการวินิจฉัยมีบทบาทมากขึ้น สามารถมองเห็นได้เลยว่าเส้นประสาทบริเวณข้อศอกมีอาการบวมหนาตัวขึ้น หรือมีการขยับหลุดออกจากร่องกระดูกหรือไม่

แนวทางการรักษา

หัวใจสำคัญคือ "ยิ่งรักษาเร็วยิ่งได้ผลดี" ครับ

• ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (สำคัญที่สุด): หลีกเลี่ยงการงอข้อศอกนานๆ พยายามเหยียดแขนบ่อยๆ ไม่นอนทับแขน ไม่นั่งเท้าคาง หรือเอาศอกยันพื้นแข็งๆ อาจหาผ้านุ่มๆ มารองบริเวณข้อศอก
• การใส่อุปกรณ์พยุงข้อศอก (Night Splint): ใส่ตอนนอนเพื่อป้องกันไม่ให้เราเผลองอข้อศอกมากเกินไปในขณะหลับ ช่วยลดการกดทับเส้นประสาทได้ดีมากครับ
• การใช้ยา: ยาแก้อักเสบ หรือยาวิตามินบำรุงปลายประสาท อาจช่วยบรรเทาอาการได้ในระยะแรก
• การฉีดยา: ในบางกรณีที่มีการอักเสบมาก แพทย์อาจพิจารณาฉีดยาสเตียรอยด์เข้าไปรอบๆ เส้นประสาท (ไม่ใช่ฉีดเข้าเส้นประสาทโดยตรงนะครับ) เพื่อลดการบวมและการอักเสบ ซึ่งปัจจุบันเราใช้อัลตราซาวนด์ช่วยนำทางในการฉีด ทำให้มีความแม่นยำและปลอดภัยสูงขึ้น
• การผ่าตัด: จะพิจารณาในรายที่มีอาการรุนแรง รักษาด้วยวิธีอื่นแล้วไม่ดีขึ้น หรือเริ่มมีกล้ามเนื้อมือลีบ การผ่าตัดมีหลายวิธี ทั้งการคลายพังผืดที่กดทับ หรือการย้ายเส้นประสาทมาไว้ด้านหน้าข้อศอก เพื่อลดแรงตึงเวลางอแขน

พยากรณ์โรค

ถ้าเริ่มรักษาตั้งแต่ระยะแรกๆ ที่มีแค่อาการชา มักจะหายกลับมาเป็นปกติได้ครับ แต่ถ้าปล่อยทิ้งไว้จนกล้ามเนื้อลีบหรือมือหงิกงอแล้ว การรักษาอาจทำได้เพียงหยุดยั้งไม่ให้เป็นมากขึ้น ส่วนกล้ามเนื้อที่ลีบไปแล้วอาจต้องใช้เวลานานมากในการฟื้นตัว หรืออาจไม่กลับมาเหมือนเดิม 100%

ดังนั้น หมออยากฝากไว้ว่า ถ้าใครเริ่มมีอาการชานิ้วนางและนิ้วก้อย อย่าชะล่าใจนะครับ ลองปรับพฤติกรรมดูก่อน ถ้ายังไม่ดีขึ้น ควรรีบมาปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง เพราะการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้มือของเรากลับมาใช้งานได้เป็นปกติครับ

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป หากอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์

สามารถปรึกษาปัญหากระดูกและข้อ หรืออาการปวด ได้ที่

ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ (หมอเก่ง)

ผู้เชี่ยวชาญโรคกระดูกและข้อ

สอบถามปัญหาโรคกระดูกและข้อ ปวดหลัง ปวดคอ ปวดเข่า ปวดไหล่ กระดูกพรุน ได้ครับ

📱 Line ID: @doctorkeng

#ชานิ้วนางนิ้วก้อย #เส้นประสาทถูกกดทับ #ปวดข้อศอก #มืออ่อนแรง #UlnarNerve #หมอเก่งกระดูกและข้อ #สาระสุขภาพ